Chcemy, aby młodzi ludzie nie byli jedynie odbiorcami kultury. Zapraszamy ich do muzeów i galerii, pozwalamy spotkać się z dziełami z bliska, rozmawiać o nich, poznawać ich historie, a następnie samodzielnie tworzyć. Pokazujemy, że dziedzictwo nie jest czymś zamkniętym w przeszłości – może być punktem wyjścia do rozmowy o współczesności, własnej tożsamości, relacjach i świecie, w którym żyjemy. 

Program wyrósł z szerszych działań OmenaArt Foundation na rzecz ochrony i popularyzacji dziedzictwa kulturowego. Już od 2023 roku Fundacja łączy działalność wystawienniczą i edukacyjną z realnym wsparciem dla instytucji kultury. Jednym z najważniejszych przykładów jest wieloletnia współpraca z Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, obejmująca m.in. konserwację XVII-wiecznych dekoracji Galerii Północnej. Te doświadczenia stały się naturalnym punktem wyjścia do stworzenia programu, który wiedzę o sztuce i jej ochronie przekazuje kolejnym pokoleniom. 

Dziedzictwo, które należy do kolejnych pokoleń 

Każda edycja „Dziedzictwa w naszych rękach” rozwija program w nowym kierunku, ale jego idea pozostaje niezmienna: chcemy zmniejszać dystans między młodymi ludźmi a kulturą. 

Sztuka może uczyć uważności, otwartości i krytycznego myślenia. Może być językiem rozmowy o historii, współczesności i własnych doświadczeniach. Dlatego zależy nam nie tylko na tym, aby uczestnicy odwiedzili muzeum czy galerię, ale przede wszystkim, aby poczuli, że te miejsca i opowieści są również dla nich. 

„Opowieści tkane” najlepiej pokazują ideę całego projektu: podobnie jak pojedyncze nici tworzą wspólną tkaninę, tak wiedza, doświadczenia, spotkania i indywidualne historie uczestników budują ich własną relację z kulturą. 

Projekt „Dziedzictwo w naszych rękach” realizowany jest dzięki zaangażowaniu Omenaa Foundation i OmenaArt Foundation.  

2026: „Opowieści tkane” 

Kolejna edycja „Dziedzictwo w naszych rękach. Opowieści tkane” przeniosła uczestników bezpośrednio do najważniejszych warszawskich instytucji kultury i połączyła oglądanie sztuki z praktycznym działaniem twórczym. 

W projekcie wzięło udział 400 młodych osób z województw podlaskiego i lubelskiego. Od 15 maja do 20 czerwca do Warszawy przyjeżdżały grupy m.in. z Bielska Podlaskiego, Suwałk, Orli, okolic Przerośli, Lublina, Puław i Siennicy Różanej. Łącznie zrealizowaliśmy 40 spotkań warsztatowych. 

Dla części młodych uczestników była to pierwsza wizyta w stolicy i pierwszy bezpośredni kontakt ze sztuką współczesną. 

Motywem przewodnim tegorocznej edycji stały się tekstylia i historie zapisane w materiale, splocie i strukturze. Punktem wyjścia była tkanina rozumiana znacznie szerzej niż tylko jako materiał – jako nośnik pamięci, tożsamości, emocji, tradycji i wspólnotowych doświadczeń. 

Uczestnicy odwiedzili Oranżerię Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, gdzie poznawali wystawę TOP CHARITY Art i tworzyli wspólne wielkoformatowe prace inspirowane m.in. tekstyliami, kulturą Afryki i ideą wspólnoty. W Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki pracowali z formą, przestrzenią i własną ekspresją. Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie stało się miejscem spotkania z abstrakcją i eksperymentalnymi technikami artystycznymi, natomiast w Phenomenaa Gallery młodzi ludzie poznawali współczesną sztukę afrykańską i pracowali z materiałem, formą oraz działaniem kolektywnym. 

2025: Od konserwacji dzieł do świadomego odbioru sztuki 

W pierwszej edycji projektu szczególną uwagę poświęciliśmy zagadnieniom związanym z ochroną i konserwacją sztuki. Chcieliśmy pokazać młodym odbiorcom, że troska o dziedzictwo oznacza nie tylko oglądanie dzieł, ale również poznawanie ich historii, materiałów, procesów starzenia i pracy specjalistów, dzięki którym mogą przetrwać dla przyszłych pokoleń. 

W ramach programu powstały materiały poświęcone m.in. konserwacji pracy Tadeusza Kantora „Parapluie-emballage” oraz rewitalizacji zabytkowych dekoracji Galerii Północnej Pałacu w Wilanowie. Do współpracy zaprosiliśmy prof. Iwonę Szmelter – uznaną konserwatorkę sztuki nowoczesnej i współczesnej, związaną z Akademią Sztuk Pięknych w Warszawie. Projekt podejmował również temat ochrony tak nietrwałych i wymagających form artystycznych jak performance czy sztuka wideo. 

Dzięki temu uczestnicy mogli zobaczyć sztukę z perspektywy, która na co dzień pozostaje niewidoczna dla publiczności: poznać proces zabezpieczania dzieła, znaczenie dokumentacji, autentyczności oraz odpowiedzialności za zachowanie zarówno jego materialnej formy, jak i intencji artysty.